دانشگاه توبینگن از آن جاهایی است که متقاضی ایرانی باید اول درباره پول تصمیم بگیرد و بعد درباره رشته. دانشگاه دولتی است، اما چون در ایالت بادن-وورتمبرگ قرار دارد از دانشجوی غیر اروپایی ترمی ۱٬۵۰۰ یورو شهریه می‌گیرد. در عوض درخواست را بی‌واسطه به خود دانشگاه می‌دهید و چند برنامه انگلیسی‌زبانش، به‌خصوص در یادگیری ماشین و علوم اعصاب، دلیل اصلی انتخاب این شهر کوچک دانشگاهی است.
توبینگن در برابر شهریه ۱٬۵۰۰ یورویی چه می‌دهد؟
وزن پژوهشی. دانشگاه در سال ۱۴۷۷ تأسیس شده و در ترم زمستانه ۲۰۲۵/۲۶ روی هم ۲۸٬۰۴۶ دانشجو داشت. از این تعداد ۴٬۴۹۵ نفر بینالمللی بودند، یعنی ۱۶ درصد؛ خود دانشگاه این رقم را رکورد تازه‌اش اعلام کرده است.
توبینگن یکی از ده پایگاهی است که در ارزیابی مارس ۲۰۲۶ عنوان دانشگاه برتر (Exzellenzuniversität) را برای دوره ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۳ نگه داشتند. خوشه تعالی یادگیری ماشین (Cluster of Excellence Machine Learning) در همین دانشگاه است. از روی نام خوشه‌ها و برنامه‌های درسی میشود گفت نقاط پررنگ آن این‌هاست: هوش مصنوعی، علوم اعصاب، پزشکی و بیوشیمی، زبان‌شناسی رایانشی و اقتصاد. این فهرست برداشت ما از برنامه‌هاست، نه یک رتبه‌بندی رسمی.
یک نشانه تاریخی هم دارد: کریستیانه نوسلاین-فولهارد، برنده نوبل، دکتری‌اش را در توبینگن گرفته است.
یک سال تحصیل در توبینگن چقدر خرج دارد؟
فقط پرداختی به دانشگاه حدود ۳٬۴۰۰ یورو در سال میشود. بقیه هزینه‌ها مثل هر شهر دیگر آلمان است، ولی این ۳٬۴۰۰ یورو را در دانشگاه‌های بدون شهریه ندارید.
| قلم هزینه | هر ترم | هر سال |
|---|---|---|
| شهریه دانشجوی غیر اروپایی | ۱٬۵۰۰ یورو | ۳٬۰۰۰ یورو |
| هزینه ترم (Semesterbeitrag) | ۱۹۹٫۸۰ یورو | حدود ۴۰۰ یورو |
| تمکن مالی برای ویزا (سال ۲۰۲۶) | – | ۱۱٬۹۰۴ یورو |
درباره رقم ۱۹۹٫۸۰ یک توضیح لازم است. دانشگاه این عدد را از ترم تابستانه ۲۰۲۵ اعلام کرده، ولی یکی از صفحه‌هایش هنوز ۱۹۴٫۸۰ یورو نشان می‌دهد. پس عدد دقیق ترم خودتان را موقع ثبت‌نام از صفحه دانشگاه بردارید.
شهریه روی پرونده ویزا هم اثر دارد. سفارت آلمان در تهران در سال ۲۰۲۶ نوشته است اگر دانشگاه شهریه بگیرد، اثبات شهریه سال اول هم لازم است. برای توبینگن یعنی ۳٬۰۰۰ یورو در کنار ۱۱٬۹۰۴ یورو، روی هم ۱۴٬۹۰۴ یورو.
آیا این شهریه برداشته میشود؟ فعلاً نه. توافق‌نامه دولت جدید ایالت در مه ۲۰۲۶ فقط از «بازبینی» شهریه دانشجویان بینالمللی حرف زده و لغوی تصویب نشده است. دانشجویان دکتری معاف‌اند. جزئیات کامل هزینه‌ها را در صفحه هزینه تحصیل در آلمان و روش‌های اثبات تمکن را در راهنمای حساب بلوکه آورده‌ایم.
برای اجاره اتاق در توبینگن رقم معتبری در دست نداریم. میانگین کشوری اتاق در خانه اشتراکی برای ترم زمستانه ۲۰۲۶/۲۷ حدود ۵۱۰ یورو در ماه گزارش شده است؛ برای خود شهر از خوابگاه‌های دانشجویی محلی (Studierendenwerk) استعلام بگیرید.
درخواست کارشناسی از ایران چطور ثبت میشود؟
مستقیم، در سامانه آنلاین خود دانشگاه. صفحه پذیرش بینالمللی توبینگن نامی از uni-assist نبرده است. مهلت متقاضیان غیر اروپایی ۱۵ ژوئیه برای ترم زمستانه و ۱۵ ژانویه برای ترم تابستانه است.
مانع اصلی چیز دیگری است. دیپلم ایرانی به‌تنهایی پذیرش مستقیم نمی‌دهد و باید یا اشتودینکالج بگذرانید یا یک سال تحصیل موفق در دانشگاهی معتبر در ایران داشته باشید. این‌که کدام کالج به توبینگن خدمت می‌دهد در منابعی که بررسی کردیم روشن نبود. کالج‌های دانشگاهی این ایالت در هایدلبرگ و کارلسروهه‌اند، پس این را پیش از هر کاری از دفتر بین‌الملل دانشگاه بپرسید.
تقریباً همه رشته‌های کارشناسی به آلمانی‌اند. سه استثنای انگلیسی‌زبان وجود دارد: Computational Linguistics، English and American Studies و Interdisciplinary American Studies. برای بقیه، مدرکی مثل DSH-2 یا TestDaF با نمره ۴ در هر چهار بخش لازم میشود که در صفحه مدرک زبان آلمانی برای پذیرش توضیح داده‌ایم.
مهلت‌های ارشد توبینگن چرا سه تاریخ مختلف دارد؟
چون مهلت به نوع برنامه بستگی دارد: برنامه دارای محدودیت پذیرش، برنامه بدون محدودیت، و برنامه‌هایی که تاریخ خودشان را دارند.
| نوع برنامه ارشد | ترم زمستانه | ترم تابستانه |
|---|---|---|
| دارای محدودیت پذیرش | ۱۵ ژوئیه | ۱۵ ژانویه |
| بدون محدودیت پذیرش | ۱۵ سپتامبر | ۱۵ مارس |
| Machine Learning M.Sc. | ۳۰ آوریل | ورودی ندارد |
مهلت ۱۵ سپتامبر روی کاغذ وسوسه‌کننده است. در عمل برای کسی که از ایران می‌آید دیر است: ترم در اکتبر شروع میشود و DAAD صریح می‌گوید صدور ویزا گاهی ماه‌ها طول می‌کشد. اگر از ایران اقدام می‌کنید، مهلت واقعی خودتان را چند ماه جلوتر بگذارید.
این تاریخها از چرخه ۲۰۲۶ برداشته شده‌اند. برای ورودی‌های ۲۰۲۷ صفحه مهلت‌های دانشگاه را دوباره ببینید و برای برنامه‌ریزی کلی از تقویم مهلت‌های درخواست دانشگاه‌های آلمان کمک بگیرید.
کدام ارشدهای انگلیسی‌زبان توبینگن برای ایرانی‌ها جذاب‌ترند؟
پنج برنامه در فهرست رسمی برنامه‌های بینالمللی دانشگاه دیده میشود: Machine Learning، Computational Neuroscience، Economics، Quantitative Data Science Methods و Peace Research and International Relations.
یک مثال بزنیم. فارغ‌التحصیل مهندسی کامپیوتر با معدل ۱۷ را در نظر بگیرید که ML توبینگن را می‌خواهد. معدل ۱۷ با فرمول رایج تبدیل حدود ۲٫۱ آلمانی میشود؛ روش محاسبه در صفحه تبدیل معدل ایران به نمره آلمان هست. این فرد سالی فقط یک فرصت دارد، آن هم تا ۳۰ آوریل. یعنی مدرک زبان انگلیسی، ریزنمرات ترجمه‌شده و انگیزه‌نامه باید از زمستان آماده باشد، نه از خرداد.
شرایط ورودی هر برنامه را خود دانشکده تعیین می‌کند. آن‌چه برای برنامه اقتصاد لازم است با برنامه علوم اعصاب فرق دارد، پس به فهرست عمومی اکتفا نکنید. مسیر کلی این مقطع را در راهنمای ارشد در آلمان نوشته‌ایم.
توبینگن به چه کسی می‌خورد و به چه کسی نه؟
به کسی می‌خورد که هدفش یکی از همان حوزه‌های پررنگ است و بودجه ۳٬۰۰۰ یورو شهریه سالانه را از همین حالا کنار گذاشته. برای چنین فردی، درخواست مستقیم و محیط پژوهشی دانشگاه مزیت واقعی است.
به کسی نمی‌خورد که بودجه‌اش فقط به اندازه حساب بلوکه است. دانشگاه‌های دیگر همین ایالت، مثل هایدلبرگ، فرایبورگ و KIT، همین شهریه را دارند و انتخاب بین آن‌ها ربطی به پول ندارد. ولی اگر شهریه برایتان تعیین‌کننده است، سراغ ایالت‌های بدون شهریه بروید؛ فهرستشان در صفحه تحصیل رایگان در آلمان آمده است.
و یک نکته برای دیپلمه‌ها: تا تکلیف کالج روشن نشده، توبینگن را تنها گزینه فهرستتان نکنید.
