دو چیز را باید از همان اول دربارهٔ دانشگاه اشتوتگارت (Universität Stuttgart) بدانید. اول اینکه رایگان نیست: دانشجوی ایرانی ترمی ۱٬۵۰۰ یورو شهریه می‌دهد. دوم اینکه برای مهندسی، از نشانی‌های درجه‌اول آلمان است؛ عضو TU9، با ۲۰٬۵۳۶ دانشجو در ترم زمستانه ۲۰۲۵/۲۶. پرسش واقعی این است که آیا این پول برای رشتهٔ شما می‌ارزد.
تحصیل در دانشگاه اشتوتگارت در کل چقدر تمام میشود؟
برای یک کارشناسی شش‌ترمه حدود ده هزار یورو فقط به دانشگاه می‌پردازید. حساب آن ساده است.
| دوره | شهریه | حق ثبت‌نام (تقریبی) | جمع پرداختی به دانشگاه |
|---|---|---|---|
| یک ترم | ۱٬۵۰۰ یورو | ۱۸۰ یورو | ۱٬۶۸۰ یورو |
| یک سال | ۳٬۰۰۰ یورو | ۳۶۰ یورو | ۳٬۳۶۰ یورو |
| ارشد چهارترمه | ۶٬۰۰۰ یورو | ۷۲۰ یورو | ۶٬۷۲۰ یورو |
| کارشناسی شش‌ترمه | ۹٬۰۰۰ یورو | ۱٬۰۸۰ یورو | ۱۰٬۰۸۰ یورو |
حق ثبت‌نام را دانشگاه «حدود ۱۸۰ یورو» نوشته و ترم مشخصی برایش ذکر نکرده است. اگر تحصیل‌تان یک ترم بیشتر طول بکشد، که در مهندسی اصلاً عجیب نیست، ۱٬۶۸۰ یورو دیگر اضافه کنید.
این شهریه اثر دومی هم دارد که کمتر کسی به آن فکر میکند. سفارت آلمان در تهران می‌گوید اگر دانشگاه شهریه بگیرد، علاوه بر هزینهٔ زندگی باید توان پرداخت شهریهٔ سال اول را هم نشان دهید. با ارقام سال ۲۰۲۶ یعنی ۱۱٬۹۰۴ یورو به‌علاوهٔ ۳٬۰۰۰ یورو: ۱۴٬۹۰۴ یورو. شیوهٔ اثبات این مبلغ در صفحهٔ حساب بلوکه (Sperrkonto) توضیح داده شده است.
آیا این شهریه برداشته میشود؟ فعلاً نه. قرارداد ائتلاف دولت تازهٔ بادن-وورتمبرگ (مه ۲۰۲۶) فقط از «بازنگری» شهریهٔ دانشجویان بینالمللی حرف می‌زند، نه از لغو آن. مبلغ ۱٬۵۰۰ یورو برای ترم زمستانه ۲۰۲۶/۲۷ و ترم تابستانه ۲۰۲۷ تأیید شده است. روی وعدهٔ حذف، برنامهٔ مالی نچینید.
چرا با وجود شهریه، مهندس‌ها اشتوتگارت را انتخاب می‌کنند؟
چون تمرکز این دانشگاه دقیقاً روی همان رشته‌هایی است که بیشتر متقاضیان ایرانی دنبالش هستند. از فهرست برنامه‌ها و تاریخچهٔ دانشگاه این حوزه‌ها بیرون می‌آید: مکانیک، هوافضا و خودرو؛ کامپیوتر و فناوری اطلاعات؛ شبیه‌سازی و مکانیک محاسباتی؛ معماری و شهرسازی؛ مهندسی آب و محیط‌زیست.
دو نشانهٔ تاریخی هم دارد. گوتلیب دایملر در همین شهر مهندسی مکانیک خوانده است. و مرکز ابررایانش فدرال آلمان (HLRS) در این دانشگاه مستقر است؛ برای کسی که پایان‌نامه‌اش به شبیه‌سازی سنگین نیاز دارد این یک امتیاز واقعی است.
دانشگاه در ۱۸۲۹ بنیان گذاشته شد و از ۱۹۶۷ نام و جایگاه کنونی را دارد. رتبهٔ آن در QS 2027 طبق خبر خود دانشگاه ۳۱۸ است. اگر این عدد در برابر مونیخ یا آخن کوچک به نظر می‌رسد، یادتان باشد رتبهٔ کلی دربارهٔ کیفیت یک رشتهٔ مشخص چیز زیادی نمی‌گوید. در مهندسی باید رشته را با رشته سنجید. شروع خوبی برای این سنجش، راهنمای تحصیل مهندسی مکانیک در آلمان است.
درخواست پذیرش دانشگاه اشتوتگارت: همه‌چیز در C@MPUS
درخواست، هم برای کارشناسی و هم برای ارشد، مستقیم و آنلاین در پورتال C@MPUS خود دانشگاه ثبت میشود. کاغذ نمی‌فرستید. کارمزد درخواست هم ندارد.
این برای متقاضی ایرانی دو سود دارد: هفته‌های انتظار برای بررسی در سامانهٔ واسط حذف میشود و می‌توانید تا نزدیک مهلت روی مدارک کار کنید. البته «نزدیک مهلت» به معنای شب آخر نیست؛ ترجمهٔ رسمی مدارک خودش زمان میبرد.
| برنامه | ترم زمستانه | ترم تابستانه |
|---|---|---|
| کارشناسی با محدودیت ظرفیت | ۱۵ مه تا ۱۵ ژوئیه | پذیرش ندارد |
| کارشناسی بدون محدودیت | ۱۵ مه تا ۱۵ سپتامبر | پذیرش ندارد |
| ارشد آلمانیزبان | ۱۵ مه تا ۱۵ ژوئیه | ۱ دسامبر تا ۱۵ ژانویه (برخی رشته‌ها) |
| ارشد انگلیسیزبان | مهلت ویژهٔ هر برنامه | مهلت ویژهٔ هر برنامه |
ردیف آخر را دست‌کم نگیرید. مهلت ارشدهای انگلیسی را در منبع رسمی تأییدشده‌ای نداریم و در بسیاری از دانشگاه‌ها این برنامه‌ها زودتر از بقیه بسته می‌شوند. تاریخ را فقط از صفحهٔ خود برنامه بگیرید و در فهرست مهلت‌های پذیرش ببینید که بقیهٔ دانشگاه‌ها چه می‌کنند.
ارشدهای انگلیسیزبان اشتوتگارت کدام‌اند؟
دانشگاه ۱۷ برنامهٔ ارشد انگلیسیزبان فهرست کرده است. شناخته‌شده‌ترین‌ها این‌ها هستند:
- INFOTECH: فناوری اطلاعات
- Computer Science
- COMMAS: مکانیک محاسباتی مواد و سازه‌ها
- WAREM: مهندسی و مدیریت منابع آب
- ITECH
- Electrical Engineering
کارشناسی انگلیسیزبان وجود ندارد. این را صریح می‌گوییم چون بعضی متقاضیان به امید «لیسانس انگلیسی در اشتوتگارت» برنامه می‌ریزند. برای کارشناسی باید آلمانی را به سطح دانشگاهی برسانید؛ جزئیات مدارک پذیرفته‌شده در صفحهٔ مدرک زبان برای پذیرش آلمان است. فارغ‌التحصیلان لیسانس هم مسیر کلی را در راهنمای کارشناسی ارشد در آلمان می‌بینند.
دیپلمه‌ها: کالج در شهر دیگری است
اشتوتگارت کالج ندارد و این یعنی سال اول را در شهر دیگری می‌گذرانید. تقسیم‌بندی از این قرار است:
- دورهٔ T (فنی و علوم پایه): کالج KIT در کارلسروهه
- دورههای G، S و W: کالج دانشگاه هایدلبرگ
درخواست در هر حال در C@MPUS اشتوتگارت ثبت میشود؛ از ۱۵ مه تا ۱۵ ژوئیه برای ترم زمستانه و از ۱۵ نوامبر تا ۱۵ ژانویه برای ترم تابستانه. آزمون ورودی دورهٔ T در کارلسروهه حدود سه ساعت است: ریاضی تا سطح پایهٔ یازدهم آلمان، بدون انتگرال، به‌علاوهٔ آزمون زبان onSET.
برای برنامه‌ریزی مالی یادتان باشد که سال کالج را باید در کارلسروهه یا هایدلبرگ خانه بگیرید و بعد اسباب‌کشی کنید. اگر از اول می‌دانید رشتهٔ فنی می‌خواهید، مقایسه با خود KIT کارلسروهه منطقی است: همان ایالت، همان شهریه، و کالج در همان شهر.
یک نمونهٔ واقعی: کارشناسی مهندسی هوافضا
این رشته نشان می‌دهد پذیرش کارشناسی در اشتوتگارت چه شکلی است. زبان تدریس آلمانی است. طول دوره شش ترم. محدودیت ظرفیت دارد. فقط ترم زمستانه شروع میشود و مهلتش ۱۵ ژوئیه است. و یک شرط اضافه: کارآموزی پیش از تحصیل (Vorpraktikum) الزامی است.
شرط آخر برای متقاضی ایرانی دردسرساز است، چون باید پیش از شروع ترم، جایی برای کارآموزی صنعتی پیدا کرده باشید. خیلی از رشتههای مکانیک در دانشگاه‌های دیگر هم چنین شرطی دارند. پس وقتی رشتهٔ فنی را انتخاب می‌کنید، اول دنبال کلمهٔ Vorpraktikum در صفحهٔ آن بگردید.
زندگی در اشتوتگارت و اینکه این دانشگاه مناسب کیست
اشتوتگارت مرکز ایالت بادن-وورتمبرگ است و ۶۰۹ هزار نفر جمعیت دارد. اجاره ارزان نیست: برآورد اتاق اشتراکی حدود ۵۸۲ یورو در ماه است و مؤسسهٔ MMI این شهر را برای ترم زمستانه ۲۰۲۶/۲۷ در گروه دوازده شهر گران آلمان گذاشته. در مقابل، میانهٔ حقوق منطقه‌ای در بادن-وورتمبرگ طبق Stepstone 2026 برابر ۵۸٬۵۰۰ یورو در سال است.
این دانشگاه مناسب کسی است که هدفش روشن است: مکانیک، خودرو، هوافضا، مکانیک محاسباتی، آب، یا معماری و شهرسازی. مناسب خانواده‌ای است که می‌تواند سالی ۳٬۰۰۰ یورو شهریه را کنار خرج زندگی بپردازد.
اگر بودجه تنگ است، همان مهندسی را در ایالتی بدون شهریه بخوانید و صفحهٔ دانشگاه‌های رایگان آلمان را ببینید. اگر مطمئن نیستید، فهرست دانشگاه‌های دولتی آلمان را مرور کنید تا گزینه‌های هم‌سطح را کنار هم بگذارید.
